اخبار
1392/8/8 چهارشنبه توصيه هاي ايمني ويژه مساجد و تكايا در دهه محرم به استانداري ها ابلاغ شد

دفتر هماهنگي خدمات شهري (ستاد هماهنگي امور ايمني و آتش نشاني كشور) همزمان با فرارسيدن ماه محرم با ارسال نامه­اي به استانداري ها بر اجراي كامل توصيه هاي ايمني در مساجد و تكايا به منظور ارتقاي اسطح ايمني در اين اماكن از سوي سازمان هاي آتش نشاني و خدمات ايمني شهرداري هاي كشور تاكيد نمود.
  به گزارش روابط عمومي سازمان شهرداريها و دهياريهاي كشور؛ اين توصيه ها در چهار بخش توصيه هاي ايمني در خصوص موقعيت مكاني ، توصيه هاي ايمني در خصوص برق رساني ، توصيه هاي ايمني در خصوص سامانه گرمايشي (شامل وسايل گرمايشي و دودكش) و تمهيدات ايمني عمومي تدوين شده است.

متن توصيه هاي مزبور به اين شرح است:

"توصيه هاي ايمني در مساجد و تكايا"

به منظور ارتقاء ايمني اماكن عمومي و پيشگيري از وقوع حوادث مختلف از جمله حادثه آتش سوزي در محل مساجد و تكايا توصيه­هاي ذيل در چهار بخش ارايه مي­گردد.

الف) توصيه هاي ايمني در خصوص موقعيت مكاني

1- تكاياي عزاداري در موقعيتي قرارگيرند كه امكان دسترسي نيروهاي عملياتي آتش نشاني آن ميسر بوده و باعث سد معبر و يا مختل نمودن عبور و مرور خودروها نگردد.

2- از نصب تكاياي عزاداري در ميادين و نرسيده به ميادبن جهت پيشگيري از ترافيك و وقوع حادثه پرهيز گردد.

3- تكايا نبايد در زير تيرهاي چراغ برق و يا در مجاورت منازل مسكوني باشد زيرا در صورت بروز هرگونه حريق احتمالي امكان سرايت آتش سوزي به منازل مسكوني همجوار وجود دارد.

4- كفراژ بندي (سازه غير مقاوم مانند داربست) بايستي به نحوي محاسبه گردد كه تحمل بار مرده و بار زنده احتمالي (برف، باران و... ) كه بر روي آن گذاشته مي شود داشته و بوسيله سيم بكسل و وسايل مناسب بر روي زمين مهار گردد به صورتي كه در صورت وزش تند باد امكان تخريب و واژگوني آن وجود نداشته باشد.

5- در صورت بزرگ بودن تكايا ( بيش از 50 نفر) در نظر گرفتن درب هاي خروجي اضطراري در فواصل مختلف الزامي بوده كه در مواقع بروز حريق و يا حادثه امكان خروج سريع نفرات عزادار مقدور باشد.

6- حداقل 50% عرض پياده روهاي مجاور جهت تردد قابل استفاده باشد و مسدود نگردد.

7- اخذ مجوزهاي لازم از مراجع قانوني (شهرداري، نيروي انتظامي و ...) و اطلاع به نزديك ترين ايستگاه آتش نشاني جهت بازديد از محل الزامي است.

8- مسوول تكاياي عزاداري و ايستگاه­هاي صلواتي بايستي پس از مهلت تعيين شده نسبت به جمع آوري داربست اقدام نمايد.

ب) توصيه هاي ايمني در خصوص برق رساني

با توجه به مشاهدات، اغلب تكايا جهت تامين برق محيط خود از تيرهاي برق شهري استفاده مي نمايند و اغلب بدون در نظر گرفتن سيستم حفاظتي (فيوز مناسب) و به صورت روكار انجام مي پذيرد لذا توصيه مي­گردد حتي المقدور از اماكن مسكوني و تجاري كه داراي كنتور برقي استاندارد مي باشد، استفاده نمايند و سيستم برق­رساني مذكور را حتماً به فيوز متناسب با آمپر مصرفي مجهز نمايند.

1-       استفاده از سيم­هاي روكار پلاستيكي و غير مقاوم (سيم زيرگچي) كه قادر به تحمل آمپر بالايي نيستند استفاده ننموده و از كابل­هاي مقاوم متناسب با آمپر مصرفي تكايا استفاده نمايند چرا كه در صورت كشيدن آمپر مصرفي بيش از ظرفيت سيم و يا كابل روكش آنها در اثر عبور جريان بالا داغ شده و در نهايت شعله ور شده و محيط را به آتش مي كشد. استفاده از كابل جهت روشنايي ها و ساير مصارف الزامي است.

2-       جهت جلوگيري از اتصال كوتاه در اينگونه اماكن از اتصال سيم­ها و كابل­ها توسط دست پيچ خودداري به عمل آورده و از ترمينال مناسب (چيني) استفاده گردد. 

3-       استفاده نمودن از يك پريز برق جهت تامين برق لوازم الكتريكي مختلف مانند؛ بلندگوها، پروژكتور، بخاري هاي برقي و غيره غير استاندارد بوده و از هر پريز تنها يك مصرف كننده مجاز به استفاده مي باشد.

4-       از عبور دادن سيم ها و كابل ها از لابلاي كفراژهاي فلزي و چادرهاي برزنتي بصورت عريان جداً خودداري نموده چرا كه در صورت كوچكترين اتصال كوتاه احتمال بروز آتش سوزي ميسر مي باشد.

 

ج) توصيه هاي ايمني در خصوص سامانه گرمايشي

( وسايل گرمايشي )

1-       روشن نمودن هر گونه شعله روباز در كنار چادر تكايا جهت طبخ غذا و يا چاي و غيره ممنوع بوده لذا توصيه مي گردد؛ مكان مناسبي را در نقطه ديگري دور از محيط تكايا به اين امر اختصاص داد.

2-       در فصل سرد بعضاً جهت گرمايش اينگونه اماكن از بخاري هاي نفتي و يا هيتر هاي برقي استفاده مي­گردد كه هر كدام به نوبه خود خطر آفرين مي باشد و بايستي در صورت استفاده نمودن از بخاري هاي نفتي جهت گرمايش موارد ايمني رعايت گردد.

3-       نصب وسايل گرمازاي كه جديداً خريداري شده و براي اولين بار مورد بهره برداري قرار خواهند گرفت به نمايندگي هاي فروش بسپاريد.

4-       قبل از نصب بخاري ها نسبت به سرويس و رفع نقايص احتمالي آنها خصوصاً در ناحيه سيستم سوخت رساني ( كاربراتور) دستگاه اقدام نمائيد.

5-                 كوره بخاري ها و دستگاه هاي گرمساز را قبل از استفاده حتماً نظافت كنيد.

6-                 حتي الامكان وسايل گرمازا در فاصله يك متري از دودكش مربوطه نصب شود.

7-       از بخاري هاي بدون دودكش و غير استاندارد استفاده ننموده و در صورت استفاده نمودن از بخاري هاي مجهز به دودكش از عبور دادن لوله هاي فلزي دودكش ها از مابين چادرهاي برزنتي و پلاستيكي جداً خودداري نموده چرا كه اغلب آتش سوزي ها اينگونه اماكن از اين ناحيه مي باشد.

8-       وسايل گرمازا مانند بخاري ها را در نزديكي و تماس نزديك با پرده ها و ساير اجسام قابل اشتعال نصب نكنيد. در صورت استفاده از چادرهاي برزنتي و پلاستيكي اين وسايل حتي الامكان از چادرهاي برزنتي و پلاستيكي فاصله داشته باشند.

9-       بخاري هاي نفتي را حتماً روي سيني مخصوص قرار دهيد تا در صورت نشت احتمالي نفت، محيط آلوده و آماده آتش گيري نگردد. حتي المقدور بازديدهاي منظم و سرويس اين بخاري ها در دوره هاي زماني كوتاه انجام گردد.

10-      از گازسوز كردن بخاري هاي نفتي و آبگرمكن هاي نفتي و ديگر وسايل گرمازا بدون رعايت دستورات كارخانه سازنده خودداري نمائيد

11-             مخازن نفت بخاريها را در زمان روشن بودن آنها پر نكنيد.

12-      از ريختن هر سوخت ديگري غير از سوخت مصرفي خودداري شود. بطور مثال، در صورت نفت سوز بودن بخاري از استفاده نمودن گازوئيل جهت سوخت رساني بهره گيري ننمائيد.

13-      درجه حرارت دستگاه هاي گرمساز را با توجه به حجم محيط تنظيم كنيد و از استفاده نمودن بيش از حد ظرفيت بخاري ها يا باز نمودن مسير نفت در كاربراتور خودداري شود.

14-      در زمان استفاده از بخاري هاي نفتي تمام درب ها و پنجره ها و يا درب چادري تكايا را نبنديد و مسيري را براي ورود هواي تازه به محيط باز بگذاريد تا اكسيژن كافي محيط تامين گردد.

15-      در صورت استفاده از بخاري­هاي گازي و پس از نصب بخاري و اطمينان از عملكرد صحيح آنها مراقب باشيد كه شير فلكه گاز مخصوص دستگاه در معرض دستكاري بچه ها و آسيب هاي فيزيكي قرار نگيرد.

16-      در نقاطي كه انشعاب گاز ندارد و مجبورند از نفت و يا ذغال به عنوان سوخت استفاده نمايند توصيه مي­شود:

v     نفت سفيد را در داخل بشكه ها و مخازن فلزي درب دار و شير فلكه دار كم حجم دخيره نماييد .

v  محل استقرار منابع ذخيره سوخت بايد حتي الامكان از محيط برقراري تكايا دورتر باشد و در مسير ورود و خروج عزاداران حسيني قرار نگيرد .

v  استقرار مخازن نفت در زير پله ها و زير زمين ها و پشت بامها و خر پشته هاي مساجد و حسينيه ها بسيار خطرناك بوده و حتي المقدور از ذخيره نمودن آن در اينگونه اماكن خودداري بعمل آيد.

v  دقت كنيد كه زمين استقرار مخازن سوخت هميشه تميز و عاري از آلودگي باشد و از قرار دادن هرگونه وسايل قابل اشتعال در نزديكي آنها خودداري نماييد.

v  مخازن ذخيره سازي سوخت نبايد در نزديكي منابغ حرارتي و وسايل حرارت زا مستقر شوندو حتي الامكان در فضاي دور از فضاهاي داخلي استقرار يابند..

v  گوني هاي ذغال بايد در محيط كاملا خشك نگهداري شوند و تمام مواردي كه در مورد ايمني محل استقرار مخازن سوخت گفته شده در مورد محل نگهداري گوني هاي ذغال نيز لازم الاجرا است.

(دودكش)

دودكش ها مهمترين نقش را ايمني وسايل گرما زا ايفا مي­نمايند همچنين يكي از اركان اصلي ايمني هر دستگاه گرمازا سامانه دودكش آنست لذا توصيه­هاي زير در خصوص نصب آن بايستي اجرا گردد.

1-       قبل از بهره برداري از دستگاه حرارت زا مانند؛ بخاري ها، سيستم حرارت مركزي و امثالهم دودكش را نظافت و از باز بودن مسير دودكش از پشت بام تا وسيل مربوطه اطمينان حاصل نماييد.

2-                 دودكش در ناحيه منتهي به فضاي باز بايد حداقل 1.5 متر از مرتفع ترين نقطه ساختمان بلندتر باشند.

3-                 دودكش ها در ناحيه منتهي به فضاي باز بايد مجهز به كلاهك باشند تا از افتادن اجسام داخل دودكش و همچنين كوران هوا در زمان وزش تند بادها مصون باشند.

4-       دودكش ها در ناحيه منتهي به فضاي باز بايد كاملا محكم و مهارشده باشندتا در اثر باد و طوفان جدا نشوند و آسيب فيزيكي نبينند.

5-                 قطر لوله دودكش بايد با قطر خروجي دود وسيله گرماساز تناسب داشته باشد.

6-       دودكش در ناحيه اتصال به وسيله گرماساز و همچنين در فضاي باز بايستي حتي الامكان بصورت مستقيم و بدون پيچ و خم نصب شوند.

7-       دودكش ها نبايستي در مجاورت پرده و مواد قابل اشتعال قرار گيرند و از محل كاملا امن و يا ساختار ساختماني عبور داده شود.

 

د) تمهيدات ايمني عمومي

با توجه به اهميت معابر خروج مناسب و بدون مانع در تخليه به موقع متصرفين در زمان حريق و حوادث احتمالي موارد زير بايستي در مساجد و حسينيه ها اجرا گردد.

1-       مساجد يا حسينيه هاي با جمعيت زير500 نفر حداقل داراي دو دسترس خروج و درب خروج مناسب باشند. حداقل عرض دسترسي هاي خروجي1.5 متر باشد.

2-       در صورت اينكه افراد حاضر در مساجد و تكايا بين 500 تا 1000 نفر باشندحداقل راه هاي خروج بايد بايستي سه عدد در نظر گرفته شود. حدافل دسترسي هاي خروجي 2 متر باشد.

3-       در مساجد و تكايايي كه بيش از 1000 نفر عذادار در خود جاي مي دهد باستي حداقل چهار راه خروج در نظر گرفته شود. به ازاي افزايش ظرفيت براي هر 200 نفر يك درب خروجي اضافه گردد.

4-                 از آذين بندي و يا مسدود نمودن دربهاي خروجي مساجد و تكايا جدا خودداري به عمل آيد.

5-       الصاق برچسب و يا تابلو خروج و راهنمايي خروح و راهنماي خروح  در نقاط مختلف مساجد و تكايا و حسينيه ها الزامي مي باشدتا ذر مواقع اظطراري و بروز حريق و حوادث متصرفين را به معبر عمومي مناسب راهنمايي نمايند.

6-       جهت كليه بازشوهاي دربهاي خروج بايستي به سمت معابر خروجي باشد و به هيچ عنوان به سمت داخل مساجد يا حسينيه ها باز نشود.

7-       استقرار خاموش كننده هاي دستي و چرخدار در محيط مساجد، حسينيه ها و تكايا با توحه به وسعت آن در فاصله هر 13 متر در محل هايي كه كاملا قابل رويت و دسترسي و در ارتفاع 1.20 از كف باشد الزامي است.

8-       با توجه به اينكه در صورت حوادث احتمالي حجم زياد جمعيت در زمان كوتاهي بايد تخليه شوند و از مكان حادثه دور شوند، حتي الامكان بايد دربهاي خروجي با عرض زياد ايجاد شود تا در هنگام تخليه براي افراد امكان تخليه ايمن فراهم باشد.

9-       در فضاهاي داراي طبقات بيشتر از يك طبقه وجود پله اضطراري علاوه بر پله هاي اصلي الزامي مي­باشد تا در مواقع حادثه تخليه طبقات به راحتي صورت گيرد.

10-      ايجاد شبكه آبرساني آتش نشاني در مساجد و حسينيه ها ضروري بوده كه بايستي به نحئي طراحي و نصب گردد كه امكان پوشش دهي لازم را به كليه نقاط داشته، ظرفيت مخازن آن با توحه به فاصله ايستگاه آتش نشاني محل تعيين و حداقل براي مدت زمان 15 ذقيقه در نظر گرفته شود.

11-      نصب سيستم اعلام حريق اتوماتيك در مساجد و حسينيه هايي كه به صورت دايمي مي باشد الزامي است.

12-      تمامي تكايا و مساجد نگهبان (صبح و شب) داشته باشند. همچنين نگهبانان از افراد مطمئن و آموزش ديده انتخاب شوند.

13-      به مجرد اتمام برنامه ها و تخليه افراد از محل تكايا و مساجد، نگهبانان ضمن بازديد از داخل و جوانب بيروني محل، برق را از تابلو اصلي و شير اصلي گاز قطع نموده و در طول نگهباني تمامي ورود و خروج ها را كنترل و ثبت نمايند.

14-      در صورت بروز آتش سوزي توصيه مي گردد ضمن حفظ خونسردي بلافاصله"آتش نشاني" را از طريق تلفن 125 مطلع نموده و اقدام به كنتذل آتش سوزي با استفاده از وسايل آتش نشاني موجود نماييد.

15-             تهيه چند دستگاه خاموش كننده پودر و CO2 (افراد مسئول طرز كار با آنها را فرا گيرند).

16-             استفاده از پوشش مناسب (غير نايلوني) حهت سقف و اطراف ايستگاه توصيه مي­گردد.

17-      در ايستگاه­هاي صلواتي قراردادن سماورها بر روي سكوي مستحكم الزامي است و در اتصال آن توسط شيلنگ به سيلندر گاز مايع موارد ايمني بايد در نظر گرفته شود و در صورت امكان يك رشته شيلنگ آب (متصل به نزديك ترين شير آب) در محل ايستگاه­ها مهيا باشد.

18-             فاصله مناسب بين روشنايي ها و پوشش سقف بايد رعايت گردد.

19-             نصب تابلو و علايم هشدار دهنده در شب الزامي است.

20-      قسمت پايين چادر به نحوي در نظر گرفته شود كه در صورت بروز حريق احتمالي امكان عبور ميسر باشد.

21-             از روشن نمودن آتش در داخل تكايا وايستگاه­ها به منظور دود نمودن اسپند خودداري شود.

22-             ريختن ضايعات در مجاورت چادر تكايا وايستگاهها خودداري شود.

 

در خاتمه به كليه مجريان و پيمانكاران مربوطه توصيه مي شود كليه موارد ايمني مربوط به اماكن تجمعي، مربوط به دستورالعمل اجرايي محافظت ساختمان ها در برابر آتش سوزي (آئين نامه هاي مسكن و شهرسازي و ساير دستورالعمل ها و آيين نامه هاي مربوطه) را به صورت دقيق و كامل رعايت نمايند.