مدیرکل دفترامورشهری وشوراها

سیدمجتبی علوی مقدم

۱۳۹۰/۰۲/۲۹

کتابخانه مدیریت شهری

آیین شهرداری از نگاه مقام معظم رهبری




کتاب "آیین شهرداری از نگاه مقام معظم رهبری" به کوشش علی عسگری با شمارگان 5000 نسخه در 84 صفحه از سوی انتشارات موسسه نشر شهر منتشر شد.

این کتاب در برگیرنده دیدگاههای رهبر معظم انقلاب حضرت آیت‌الله خامنه‌ای درباره شوراها و مدیریت شهری است.

کتاب " آیین شهرداری از نگاه مقام معظم رهبری (مدظله‌العالی)" مجموعه‌ای از راهبردهای ملموس و مورد توجه رهبری در حوزه مدیریت شهری همراه با تحلیلهای ایشان است.

در این کتاب می‌خوانیم: از نیروهای فرهنگی حزب‌اللهی هم هر چه می‌توانید استفاده کنید. یعنی اگر نیروهای مومن خودجوش خودروی علاقمند به کارهای فرهنگی دیدید رهایشان نکنید. جوانهایی هستند که در گروههای پنج یا ده نفری تشکلی به خود داده‌اند و در مسجد یا مرکزی مذهبی کار فرهنگی‌ای را شروع کرده‌اند. بعضی از آنها گاهی کمکهای کوچکی می‌خواهند و گاهی هم خواستار کمکهای بزرگند.

در بخشی دیگر از این کتاب آمده است: مقاوم‌‌سازی در اینجاها سخت است و آدم همیشه این کارهای سخت را آخر انجام می‌دهد و کارهای آسان را جلو می‌اندازد. بنابراین کارهای سخت برای بعد می‌ماند؛ من می‌گذارم برای شما، شما می‌گذارید برای بعدی، بعدی می‌گذارد برای بعدی و بعد از مدتی می‌بینیم این کار سخت اصلاً انجام نگرفته است.

پیامهای مقام معظم رهبری، اهمیت و جایگاه شوراها، وظایف اساسی شورای اسلامی، توصیه‌ها به شوراهای اسلامی، شهر اسلامی و وظایف اساسی شهرداری عناوین شش‌گانه موضوعات این کتاب است.

چاپ نخست کتاب« آیین شهرداری از نگاه مقام معظم رهبری» اثر علی عسگری، در شمارگان 5000 نسخه و قیمت 13 هزار ریال وارد بازار نشر شده است.



ویرایشگر متن

روشهاي علميِِ نظارت و کنترلِ وضعيت در اغلب سازمانها، شرکتها و موسسات ايراني پيشرفت قابل توجهي نداشته است؛ به عبارت ديگر، مديران در کشور ما همواره بدون کارنامه عملکرد بوده و قضاوت دقيقي در خصوص ميزان موفقيت و شکست برنامه‌هاي آنها منتشر نمي‌گردد. اين پديده به خصوص در عرصة مديريت عمومي و اجتماعي ظهور و بروز بيشتري دارد. در هر يک از وزارتخانه‌ها و نهادهاي عمومي مانند شهرداريها، استانداريها، فرمانداريها، ادارات کل استاني، نيروي انتظامي، مراکز قضايي و ... طي ساليان متوالي، افراد مختلفي در مصدر امور قرارگرفته و هر يک به سهم خود تلاشهاي زيادي صرف کرده و برنامه‌هاي متعددي را اجرا نموده‌اند، اما از آنجا که ابزار اندازه‌گيري عملکرد و تحليل وضعيت که از شاخصها يا خط‌کش‌هاي مناسب براي برآورد هر يک از متغيرها بهره گيرد و آمارها و داده‌هاي لازم در دسترس نبوده است، نه تنها امکان شناخت نقاط ضعف و قوت ميسر نبوده، بلکه در اغلب موارد فرصتهاي زيادي براي پيشرفت و تعالي از دست رفته است و بعضاً تجارب ناموفق به کرات آزموده شده‌اند. براساس ملاحظات فوق و با توجه به اعلام استفاده از رويکرد «مديريت علمي» به عنوان يکي از اهداف دومين دورة شوراي اسلامي شهر تهران، شهرداري تهران اين موضوع را در حوزة معاونت هماهنگي و برنامه‌ريزي و به خصوص سازمان فناوري اطلاعات و ارتباطات دنبال نمود و معاونت آمار و تحليل اطلاعات اين سازمان مامور پيشبرد آن گرديد.
معاونت آمار، برنامه و بوجه سازمان فناوري اطلاعات و ارتباطات شهرداري تهران از ابتداي سال 84 به تحقيق در زمينۀ استفاده از شاخص‌ها در مديريت شهري پرداخت و در بررسي‌هاي انجام شده در اين زمينه، به کتاب ستودني و ارزشمند بانک توسعه آسيايي دست يافت. نظر به اهميت اين کار و انطباق کامل آن با رويکرد شاخص‌گذاري شهري، پيشنهاد ترجمة آن مطرح شد که با تائيد هيات مديره سازمان فناوري اطلاعات و ارتباطات، به انجام رسيد و اينک به جامعة مديريتي کشور تقديم مي‌گردد



درس آموخته هایی از مدیران شهری

کتاب «درس آموخته هایی از مدیران شهری»، بخشي از نتيجه طرح «مستندسازي بهترين و بدترين تجربه» كه اولين تجربه در اين زمينه در كشور مي باشد، توسط مدیریت توسعه و پژوهش شهرداری منتشر گرديده است. طرح مذکور از مهر ماه 87 آغاز گردید و در این مدت 28 مصاحبه با مدیران ارشد گذشته و حال شهرداری مشهد صورت پذیرفته و بیش از 80 تجربه جمع آوری گردید. در این میان دلگرمی ها و مشارکت جناب آقای مهندس پژمان، راهنمایی ها و توصیه های جناب آقای مهندس تبرئی و همکاری صمیمانه آقایان صابری‌فر، مهندس نوروزی، مهندس بنی‌هاشمی، مهندس خیرآبادی، مهندس داود آبادی، مهندس شیرمحمدی، مهندس مسعودی، محمد علی دهقانی، مهندس باغبان‌نژاد، مهندس گل مشکی، مهندس طاهری پور، مهندس کریمی، مهندس پریسای، مهندس ایاز، مهندس بزرگوار، مهندس محمدی فر، مهندس صحابی، مهندس انتظاری، مهندس اصغری، مهندس نجفی، مهندس قربانی، مهندس درهمی، مهندس دولت آبادی، مهندس سلامی، شادکام، جعفری، افچنگی، مهندس ابراهیم‌زاده در حصول نتیجه بسیار تأثیر گذار بوده است. این مدیریت تمام تلاش خود را جهت ارائه مورد قبول بکار گرفته، ليكن كاستي ها و نارسايي هاي احتمالي را پذيرفته، مدنظر قرار داده و از نظرات ارزنده شما همکاران محترم اسقبال مي نماید. اميد انكه كلانشهر مقدس مشهد با بهره گيري از تمام پتانسيل هاي خود، بويژه صاحبان تجربه به عنوان سرمايه گرانبها، به جايگاهي شايسته تر، در خور نام پايتخت معنوي ايران و در شأن ميزباني زائران حضرت ثامن الحجج (ع) دست يابد



مديريت طرح هاي عمراني در شهرداري ها



كتاب مديريت طرح هاي عمراني در شهرداري ها از سري منابع آموزشي شهرداري ها از سوي معاونت آموزشي پژوهشكده مديريت شهري و روستائي سازمان شهرداري ها و دهياريهاي كشور ،استانداري هرمزگان و شهرداري كرمان منتشر شد.

اين كتاب در هفت فصل تهيه شده است كه فصل اول به مفهوم طرح هاي عمراني شهري و انواع آن اختصاص يافته ،در فصل دوم جايگاه طرح هاي عمراني در ساختار شهرداري ها تشريح شده است و فصل سوم شامل مباني پايه در پيمان هاي پروژه هاي عمراني است كه موافقت نامه، كارفرما، مديرطرح،پيمانكار،مديرطرح،مهندس مشاور،مهندس ناظر،كارگاه، مصالح و تجهيزات،مبالغ مختلف مربوط به پيمان،انواع ضرايب مترتب بر پيمان از جمله موضوعات اين فصل مي باشد.

فصل چهارم اين كتاب به مديريت قراردادهاي پروژه هاي عمراني اختصاص دارد و سامل مباحثي نظير :انواع شركت ها،انواع قراردادها و روش انتخاب پيمانكار است.فصل پنجم تحت عنوان مديريت قراردادهاي پروژه هاي عمراني شامل برخي قوانين و مقررات موجود در كشور در اين زمينه است .

فصل پنجم به تشريح برخي موارد قابل توجه در پروژه هاي عمراني اختصاص دارد كه مديريت ايمني،مهندسي ارزش،مطالعات اجتماعي و فرهنگي ،مديريت زمان و مديريت نگهداري از جمله انهاست.

فصل هفتم و انتهائي كتاب نيز به فرايند نظارت و كنترل پروژه هاي عمراني اختصاص يافته كه در آن انواع كنترل بر پروژه،مراحل مختلف فرايند برنامه ريزي كنترل پروژه و روش هاي كمي كنترل پروژه تشريح شده است.



كتاب سبز شهرداري ها جلد 1


كتاب هاي سبز با هدف تدوين بنيان هاي نظري و علمي برنامه ريزي و مديريت شهري به عنوان راهنماي شهر سازي شهر داريها است . بنابراين از تعاريف پايه شهرسازي و مباني و اصول شهرسازي آغاز شده و به ضوابط و معيارهاي مختلف در زمينه هاي گوناگون مي انجامد و به تناسب وظايف شهرداري ها ،‌موضوعات و مباحث متعددي بحث و تحليل شده اند . اين كتاب 12 جلد دارد .

در جلد نخست آن كه اين هفته براي شما عزيزان جهت دانلود و مطالعه قرار داده شده به مباحثي چون تعاريف شهرسازي ،‌علم شهرسازي در عصر حاضر ،‌عوامل موثر بر شهر سازي ،‌رشته ها يا شاخه هاي اصلي شهر سازي يعني برنامه ريزي شهري ،‌طراحي شهري ،‌برنامه ريزي محيطي و برنامه ريزي منطقه اي است و رابطه اين رشته ها را با مباني علمي برنامه ريزي كالبدي و فضايي مي پردازد .

در فصل چهارم جلد اول به بحث طراحي شهري پرداخته شده است .
جهت دريافت فايل نسخه PDF اين كتاب كليك كنيد .



کتاب سبز شهرداری ها جلد دوم


کتاب هاي سبز با هدف تدوين بنيان هاي نظري و علمي برنامه ريزي و مديريت شهري به عنوان راهنماي شهر سازي شهر داريها است . بنابراين از تعاريف پايه شهرسازي و مباني و اصول شهرسازي آغاز شده و به ضوابط و معيارهاي مختلف در زمينه هاي گوناگون مي انجامد و به تناسب وظايف شهرداري ها ،‌موضوعات و مباحث متعددي بحث و تحليل شده اند . اين كتاب 12 جلد دارد .

در جلد دوم این مجموعه با عنوان کاربری زمین شهری در ابتدا تعریف و مفهوم کاربری زمین شهری بیان شده است و سپس جایگاه و نقش آن در طرحهای توسعه شهری و چگونگی این فرآیند تشریح گردیده است . در ادامه طی جداولی انواع کاربری زمین شهری طبقه بندی و ارائه شده اند و پس از آن معیارهایی که در توزیع مکانی این کاربریها باید لحاظ گردد به اجمال طرح گردیده اند .

پس از آشکار سازی معیارهای مکانی کاربری زمین شهری ، مشخصات ویژه مکانی هر یک از کاربریهای زمین در قالب چهار گروه عمده مسکونی ، مراکز کار ،اوقات فراغت و صنعتی مورد بررسی قرار گرفته و ویژگیهای هر یک تبیین شده است و با عنایت به وضعیت خاص صنایع در توسعه شهر و مسایل گوناگونی که در خصوص این دسته کاربریها متصور است، مکانیابی و سایر مشخصه های این گونه کاربریها بررسی شده است . استاندارد های فضایی کاربری زمین مقوله دیگری است که در ادامه بحث به آن پرداخته شده است و عوامل موثر در آن از جمله واقعیت محلی ، ضوابط رسمی ، تجمع و پراکندگی کاربریها و تحویل کاربریها ، معرفی و مورد بررسی قرار گرفته اند .

پس از مرور مباحث نظری کاربری زمین شهری در خاتمه ضوابط اجرایی استقرار کاربریها در پهنه شهر شامل تفکیک اراضی شهری ، منطقه بندی ارتفاع و تراکم ، استانداردهای بلندمرتبه و محدوده شهر ارایه گردیده و مسایلی که در این خصوص مطرح است به گونه ای کاربردی مورد بررسی قرار گرفته است .

جهت دریافت فایل PDF کتاب کلیک کنید.



کتاب سبز شهرداری جلد 4


در جلد چهارم از مجموعه کتاب سبز که به مقوله نظام مراکز شهری و فضاهای مسکونی که در ارتباط تنگاتنگ با یکدیگر هستند و سازمان فضایی شهر را تعریف و می پردازد .
در مبحث نظام مراکز شهری ابتدا الگوهای گوناگون مراکز شامل الگوی تک مرکزی و چند مرکزی معرفی شده و سپس مفهوم سلسله مراتب مراکز شهری که از مفاهیم بنیادین سازمان یابی شهر می باشد تبیین گردیده است .
ناحیه مرکزی شهر که از جمله مهم ترین عناصر کالبدی و فضایی شهر محسوب می گردد در ادامه بحث مورد بررسی قرارگرفته و مباحثی چون بازارها ، تراکم ، الگوی توسعه ، مسایل و ساماندهی ناحیه مرکزی شهر توجه قرار گرفته و به برخی از روش های نوین در این زمینه مانند الگوی مختلط ، ایجاد مراکز منطقه ای ، ناحیه ای و محله ای اشاره شده است . همچنینم بازارها و فروشگاههای بزرگ با عنایت به نقش و اهمیت ویژه که در اقتصاد شهر می توانند ایفا کنند مورد توجه واقع شده و نکاتی پیرامون آنها طرح گردیده است
طراحی فضاهای مرکز شهر مبحث دیگری است که بدان پرداخته می شود زیرا برنامه ریزی و ساماندهی بدون عنایت کافی به کالبد کارآمد نخواهد بود و مقوله طراحی از اهمیت ویژه ای برخوردار است که باید مورد توجه قرار گیرد بنابراین ابتدا مسائل و مشکلات و نیز سایر ویژگی های اصلی مراکز شهری در ارتباط با طراحی شهری طرح شده و سپس معیارهای ساماندهی بیان گردیده اند
در بخش دوم به بررسی فضاهای مسکونی اختصاص یافته ، مشخصات و معیارهای پایه فضای مسکونی از جمله واحد همسایگی ، نواحی مسکونی ، کاربری مسکونی مورد بررسی قرار گرفته و مجموعه نکاتی که در خصوص فضاهای مسکونی شهرها باید در برنامه ریزی ها مورد توجه قرار گیرد به اجمال بیان شده است .
در ضمیمه گزارش نیز در خصوص معضل زاغه نشینی که از مسایل مهم اسکان در شهر می باشد مباحثی طرح گردیده و ضمن بررسی برخی از نمونه ها در جهان راهکارهایی در این زمینه عنوان شده است.
جهت دریافت فایل PDF جلد چهارم کتاب شهرداری ها کلیک کنید



کتاب سبز شهرداری ها جلد پنجم


در جلد پنجم از مجموعه کتاب سبز راهنمای شهرداریها به مقوله طرح های شهری در ایران می پردازد . در این جلد ابتدا ضرورت تهیه طرحهای شهری و اهمیتی که این گونه طرح ها در ساماندهی و توسعه اتی شهرها برعهده دارند تبیین گردیده و سپس پیشینه تهیه طرحهای شهری در ایران از آغاز تاکنون شامل اهم رویدادها و جریانات مربوز به برنامه ریزی شهری در برناه های توسعه کشور و نیز تحولات قوانین و مقررات شهری مورد بحث قرار گرفته است .
انواع طرحهای شهری در ایران مبحث بعدی کتاب می باشد که در آن اهداف ، مشخصات و محتوای طرحهای جامع ، تفصیلی ، هادی ، جامع حمل و نقل شهری و آماده سازی زمین پرداخته و ویژگیهای هر یک به تفصیل بیان شده است .
رابطه طرح های شهری با طرح های فرادست شامل برنامه ریزی ملی ، آمایش سرزمین ، برنامه های توسعه ، برنامه ریزی های منطقه ای و طرح جامع شهرستان در ادامه مورد توجه قرار گرفته و چگونگی تاثیر و تاثر طرح های فرادست طرح های شهری با این طرحها با ارایه مستنداتی بررسی شده است .
پس از تبیین جایگاه طرحهای شهری در نظام برنامه ریزی ملی و رابطه آنها با طرحهای فرادست ، چگ.نگی تهیه طرح های شهری در ایراندر سه مرحله "پیش از تهیه " "تهیه " و "پس از تهیه " طرح مورد بررسی قرار گرفته که در آن عناصر و دستگاههای ذی مدخل تهیه انواع طرح های شهری و فرآیندی که در جریان تهیه طرح ما بین این عناصر و دستگاهها صورت می پذیرد تا در نهایت طرح تهیه و تصویب گردد بیان شده است . همچنین مجموعه شرح خدمات برخی از طرح های شهری که از اهمیت و فراگیری بیشتری بهره مند بوده اند آورده شده اند .
بی تردید بروز نابسامانی هایی در تحقق مطلوب طرح های شهری در ایران طرح چنین بحثی را دو چندان نموده است فرآیند تهیه طرح و نیز نقش و جایگاه مدیریت شهری در تهیه و اجرای آن از اهم موضوعاتی است که در این بخش بدانها پرداخته شده است.


جهت دریافت نسخه PDF این کتاب کلیک کنید .



کتاب سبز شهرداری ها جلد 6


در جلد ششم از مجموعه کتاب سبز "راهنمای شهرداری ها " به مقوله ساخت و سازهای شهری پرداخته و درآن ابعاد گوناگون این امر مهم که شامل مقررات کنترل ساختمان ، صدور پروانه ساختمان ، قوانین موثر در کنترل ساختمان ، تخلفات ساختمانی واصول مدیریت کنترل ساختمان می باشد ، مورد بحث و بررسی قرار گرفته و مسایل و راهکار هر یک از موضوعات تشریح و تبیین شده است .
نخستین مبحث این جلدبه مقررات کنترل ساختمان توجه شده و در آن چارچوب و نظام ساخت و سازهای شهری شکل میگیرد ، این بخش دربرگیرنده مصوبات ، اهداف کنترل ساختمان ، عناصر و نهادهای موثر در کنترل ساختمان بوده و به مفاهیم و مبانی ساخت و سازهای شهری می پردازد .
مبحث صدور پروانه ساختمان که در آن اهداف و مراحلل این مهم تبییین و ارائه گردیده ، دیگر مقوله ایست که بدان پرداخته می شود و پس از آن قوانین موثر در کنترل ساختمان که شامل موضوعاتی چون کانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان ، مقررات ملی ساختمان ، آیین نامه ها و استانداردها ، ضوابط و مقررات طرحهای توسعه شهری می باشد مورد مطالعه قرار گرفته و چگونگی تاثیر گذاری این ابزارها درفرآیند ساخت و سازهای شهری تبییین و ارائه شده است .
تخلفات ساختمانی از جمله مفاهیم پایه در مقوله ساخت و سازهای شهری است که در مبحثی خاص بدان پرداخته تا وجوه گوناگون آن مورد شناسایی واقع گردد
مفهوم تخلفات ساختمانی و انواع آن ، چگونگی اطلاع و مراحل رسیدگی ، مجموعه موضوعاتی است که در این مبحث به آن پزداخته شده و جوانب گوناگون امر مورد بررسی قرار گرفته است .
اصول مدیریت کنترل ساختمان که چگونگی هدایت توسعه کالبدی شهر را ترسیم می نماید و شامل مباحثی چون کنترل ایمنی ساختمان ، کنترل منظر ساختمان و سیمای شهر ، کنترل تراکم و ارتفاع ساختمان ، حداقل مساحت قطعات تفکیکی ،میزان فضای آزاد نسبت به کل سطح زمین و حداکثر تعداد طبقات می باشد از اهم موضوعات مورد توجه در نظام ساخت و سازهای شهری به شمار می روند که باید با دقتی در خور شناخته و رعایت گردند .
پیوست کتاب نیز به یکی از موضوعات بسیار ارزشمند توسعه کالبدی شهرها که همانا نوسازی شهری است می پردازد و با ذکر برخی از تجارب اصول و مبانی این مهم را تبیین و راهکاری موثر در تحقق مطلوب فرآیند نوسازی شهری را تدوین و ارائه نموده است

برای دریافت فایل PDF کتاب کلیک نمایید



کتاب سبز شهرداری ها جلد 7


جلد 7 کتاب سبز شهرداریها به بحث مواد زاید جامد شهری در 5 بخش : برنامه ریزی و مدیریت بهداشت و نظافت شهری ، تولید مواد زاید ، جمع آوری و حمل و نقل ، دفع مواد زاید و نظافت شهری پرداخته است .
انسانها (بخصوص ساکنان شهری ) در طول زندگی روزمره و برای رفع انواع نیازهای خود ، از مواد و منابع موجود در طبیعت به اشکال گوناگون استفاده می کنند در استفاده از مواد همواره قسمتی از آن و یا گاهی بخشی بیشتری ازآن فابل استفاده نیستند به این قسمته ای غیر قابل استفاده پس مانده گفته می شود . نکته جالب که در تعریف زباله یا مواد زاید جامد باید مورد توجه قرار گیرد نسبی بودن این تعاریف است زیرا از نظر بعضی افراد موادی که دور ریختنی و زاید تلقی می شودند ممکن است از نظر برخی دیگر دارای ارزش نگه داری و یا به نوعی قابل مصرف باشند . همچنین اغلب مردم دوست ندارند از موادی که به عنوان زباله یا مواد زاید تلقی می شود ، نگه داری کنند چون نمی خواهند بخشی از محیط زندگی شان را اشیای بی مصرف اشغال کنند .
در این میان ، وظیفه مدیذ مواد زاید جامد ، جمع آوری ، حمل و نقل ، دفع و بازیافت مواد زاید جامد است . همچنین این تشکیلات وظیفه برنامه ریزی ، سامان دهی ، تامین نیروی انسانی ، هدایت و رهبری ، کنترل و نظارت را نیز در زمینه این مواد بر عهده دارد .
تولید مواد زاید اولین مرحله از فرآیند مدیریت مواد زاید جامد است . تولید مواد زاید به اشکال متفاوتی صورت می گیرد . کودکی که بعد از خوردن شکلاتی پوشش کاغذی آن را دور می اندازد و یا خانه داری که از استفاده یا تعمیر یک میز چوبی شکسته صرف نظر کرده و آن را بیرون خانه قرار میدهد و رباله تولید می شود .
جمع آوری و حمل و نقل زباله بخشی از کارهای مدیریت مواد زاید شهری است که از برداشت مواد زاید در محل تولید شروع می شود تا تخلیه این مواد در محل دفع ادامه یابد . براسا قانون شهرداری جمع آوری ، حمل و دفع مواد زاید بر عهده شهرداریهاست و شهرداری می تواند این کار را توسط کارگران استخدامی خود انجام دهد اما در هر صورت از مسئولیت قانونی شهرداری در جمع آوری و حمل و نقل مواد زاید کاسته نمی شود . وسایل محل زباله که در این کتاب به آن اشاره شده است عبارتند از : چرخ های دستی ، خودروهای سبک و خودروهای سنگین .
دفع مواد زاید شهری یکی دیگر از موادی است که در این کتاب به آن پرداخته شده است . منظور از دفع زباله ، دور کزدن زباله از محیط زندگی انسان و یا تبدیل آن به مواد بازیافتنی است . شیوه های دفع زباله که مورد بحث قرار می گیرند عبارتند از : تلنبار کردن ، سوزاندن در فضای آزاد ، استفاده از دستگاههای زباله سوز ، دفع بهداشتی زباله ، کمپوست کردن ، بازیافت و استفاده در تغذیه دام و طیور.
نظافت شهری ، آخرین موضوع مورد بحث در این کتاب است که عبارت است از : زدودن سطح شهر و مکانهای عمومی از انواع مواد و موجودات ناخواسته ، دخالت و توجه بخش های خصوصی و دولتی به نظافت در عرصه های شهری همچنین مشارکت شهروندان در نظافت شهری بحث می کند .

جهت دریافت فایل PDF جلد 7 کتاب سبز شهرداری ها کلیک کنید .



کتاب سبز شهرداری ها جلد 8



در جلد 8 کتاب سبز شهرداری موضع تاسیسات شهری را مورد بحث قرار می دهد و نقش شهرداری ها را در زمینه مدیریت و برنامه ریزی تاسیسات ساختمانی بررسی کرده ، آنرا به بخش هایی تقسیم می کند که در زیر پرداخته می شود .

بر اساس قانون شهردرای ها مصوب سال 1334تقریبا تمام تاسیسات شهری از جمله تاسیسات آب ، فاضلاب و برق زیر نظر شهرداری اداره می شد ؛ اما با رشد و گسترش نظام اداری کشور ، اداره این تاسیسات به سازمان های دولتی وابسته به وزارت نیرو واگذار گردید و اداره تاسیسات گازرسانی نیز برعهده شرکت ملی گاز ایران نهاده شد بدین ترتیب شهرداری ها نقش قبلی خود را در اداره تاسیسات مهم شهری که شهرداریها مدیریت و بنامه ریزی آنها را برعهده دارند عبارتند از : گورستان ، میادین میوه و تره بار ، پایانه های مسافربری ، کشتارگاههای شهری که همگی از تاسیسات خدماتی شهری محسوب می شوند.

سفر از دیرباز یکی از نیازهای اصلی جوامع بشری بوده است . دیدار ، تفریح ، تجارت ، انجام امور اداری و کسب اطلاعات ، اهداف اصلی شهروندانی است که از مسکن و سرپناه خود برای دورانی کوتاه یا طولانی سفر می کنند . در گذشته کاروان سراهای درون شهری که معمولا در نزدیکی دروازه های شهرها احداث می شدند ، وظیفه پایانه های امروزی شهری را برعهده داشتند ولی بعد از ورود اتومبیل و عمومیت یافتن استفاده از آن و به دنبال تحولات سریع جوامع شهری ایران در دهه های اخیر ، کاروان سراها جای خود را به گاراژها دادند . با افزایش جمعیت شهرها و تقاضای روز افزون سفر این گاراژها هر روز پذیرای مراجعین بیشتری می شدند و به تدریج به صورت یک معضل شهری – به ویژه برای شهرهای بزرگ – در آمدند. از این رو مسئولین به فکر ساماندهی حمل و نقل مسافر در شهرها افتادند ؛ در نتیجه لایحه قانونی احداث پایانه های مسافربری در اردیبهشت سال 1359 در مجلس شورای اسلامی انقلاب اسلامی تصویب شد و بدین ترتیب گامی اساسی در جهت ساماندهی پایانه های مسافربری برداشته شد .

کشتارگاه ها نیز یکی دیگر از تاسیسات شهری هستند که در این کتاب به آن پرداخته می شود . همان طوری که می دانیم در گذشته مسئولین دولتی یا شهرداری در کار کشتار دام دخالتی نداشتند یا اینکه دخالت آنها فقط در حد تذکرات بهداشتی بود . بنابراین هر قصابی بدون رعایت موازین بهداشتی دام را ذبح کرده ، گوشت را آن را به مردم عرضه می کرد ، در نتیجه موجب شد تا شهرداریها به تدریج محدودیت هایی برای کشتار دام اعمال نمایند . اولین کشتارگاه ساماندهی شده به وسیله شهرداری بسیار بود . این کشتارگاه از چند تیر چوبی و متعلقات دیگری تشکیل می شد و در محوطه ای محصور اما رو باز قرار داشت . تقسیم بندی کشتارگاه ها به سنتی و غیر سنتی و همچنین معیارهای مکان یابی و ساماندهی کشتارگاهها از جمله مواردی است که در این کتاب به آن پرداخته می شود .

یکی دیگر از خدمات شهری میادین میوه و تره بار است که به تفصیل مورد بحث قرار گرفته است . ضوابط مکان یابی میادین میوه و تره بار ، معیارهای برنامه ریزی و ساماندهی آنها ، مدیریت میادین میوه و تره بار از جمله مواردی است که به آن پرداخته شده است .

گورستان ها به دلایل زیست محیطی م عملکردی در خارج از شهر قرار می گیرند و براساس اصول برنامه ریزی شهری برای هر شهر تنها یک گورستان در نظر گرفته می شود . توجه به این گورستان ها نیز یکی از تاسیسات خدماتی شهری محسوب می شوند ؛ ضوابط مکان یابی ، موقعیت ، معیارها ، مدیریت آنها از جمله مواردی هستند که به تفضیل درباره آنها بحث خواهد شد .

جهت دریافتفایل PDF این کتاب کلیک نمایید .





کتاب سبز شهرداری ها جلد 9


در جلد نهم از مجموعه کتاب سبز راهنمای شهرداری ها به موضوع "فضای سبز شهری " می پردازد که در باره آن اصل 50 قانون اساسی بیان می کند : " حفاظت محیط زیست که نسل امروز و نسل های بعدی باید درآن حیات اجتماعی رو به رشدی داشته باشند وظیفه عمومی تلقی گردد " هرکدام از شهرداری ها نیز در محدوده قلمرو شهرهای کشور از نقش بسیار مهمی برخوردار هستند . از آنجایی که شهرها بعنوان کانون مجتمع های زیستی و استقرار جمعیت تعبیر شده اند فضای سبز شهری نیز از اهمیت زیادی برخوردار است .

شهرنشینی اگر چه باعث رفاه و راحتی انسانهاست ، لیکن گرفتاری هایی را نیز به دنبال داشته است ؛ به طوری که هر چه جمعیت شهرها بیشتر می شود به همین نسبت مشکلات شهری نیز بیشتر می شود . افزایش جمعیت به نوبه خود مسایلی همچون ترافیک ، افزایش کارگاه های کوچک و بزرگ ، افزایش حجم زباله ، نابودی جنگل ها و درختان و فضای سبز را نیز به دنبال دارد .

پیامد مشکلات شهرنشینی و افزایش جمعیت ایجاد انواع آلودگی های شهری ، مثل آلودگی هوا ، آب ، صدا و همچنین تخریب محیط زیست می باشد .

یکی از وظایف عمده شهرداریها اقدام جهت حل مسایل زیست محیطی و تبدیل هرچه بهتر ساختن محیط شهری به محلی قابل زیست برای ساکنان است . به طوری که بعد از انقلاب اسلامی در سال 1359 لایحه قانونی " حفظ و گسترش فضاهای سبز در شهرها " شرح زیر به تصویب رسید .

"... به منظور گسترش فضای سبز و جلوگیری از قطع بی رویه درختان ، قطع هر نوع درخت در معابر ، میادین ، بزرگراهها و پارکها ، باغ ها و محل هایی که به صورت باغ شناخته می شوند و در محدوده قانونی و حریم شهری بدون اجازه شهرداری ممنوع اعلام می شود "

منظور از فضای سبز شهری در واقع نوعی از سطوح کاربری زمین شهری با پوشش گیاهی انسان شاخته است که هم واجد " بازدهی اجتماعی " و هم واجد " بازدهی اکولوژیکی " هستند .فضای سبز شهری از دیدگاه شهرسازی در برگیرنده بخشی از سیمای شهر است که انواع پوشش های گیاهی تشکیل شده است که به عنوان یک عامل زنده و حیاتی در کنار کالبد بی جان شهر ، تعیین کننده ساخت مورفولوژیک شهر است .

فضای سبز شهری به سه دسته فضای سبز عمومی و نیمه عمومی و فضای سبز خیابانی تقسیم می شود که در متن به طور مفصل به آن پرداخته خواهد شد .

همچنین در این مجموعه به نقش و اهمیت فضای سبز در زندگی شهری پرداخته شده است و از جنبه های مختلف مورد بررسی قرار گرفته است .

کاربری فضاهای سبز نیز یکی از مقولات مورد بحث در این کتاب است که به کاربری های حاشیه شهر که خود شامل کمربندهای سبز حاشیه شهر ، کمان های سبز ، محورهای سبز ، پارک های ملی ، پارک های جنگلی ، پارکهای گیاه شناسی است و نیز کاربری های درون شهری گه شامل انواع پارکهای شهری (در مقیاس واحد همسایگی ، محله ، ناحیه و منطقه ) و فضاهای سبز خیابانی تقسیم می شوند .

گونه شناسی گیاهی فضاهای سبز شهری نیز یکی از موضوعات مطرح شده در گزارش خاص می باشد که به دسته بندی انواع گیاهان ومعرفی آنها با توجه با منسب بودن برای اقلیم های مختلف و انواع آلودگی می پردازد

استانداردها و معیارهای برنامه ریزی فضای سبز یکی از مباحث مهمی است که به تفضیل به آن اشاره شده است و با تقسیم بندی معیارها به معیارهای محیطی و مکانی مفصلا درباره آنها بحث شده است .

ضوابط مقررات مربوط به کاربری فضای سبز شهری از جمله مباحث عمده مورد بحث در کتاب حاضر است که قوانین و مقرات عام و خاص مربوط به فضای سبز را مورد بررسی قرار داده است .

در بخش دیگری از کتاب ، عناصر و عوامل فضای سبز عمومی از جمله تتجهیزات آبرسانی و آبیاری ، کاشت و نظام گیاهی مورد بحث قرار گرفته است و منظر سازی فضای سبز و باز شهری در فصلی جداگانه تشریح شده است .

در فصل آخر کتاب تشریح اصول مدیریت حفظ و بهسازی فضای سبز عمومی را مورد بررسی قرار داده است ، به تفضیل در باره آن صحبت شده است

جهت دریافت فایل PDF این کتاب کلیک کنید




منبع :
تعداد بازدیدها : ۲۴۲۷


مطالب مرتبط با این موضوع :


کلیه حقوق این پورتال محفوظ و متعلق به استانداری خراسان رضوی می باشد.

نظرسنجی
کدام بخش زیرپرتال بیشتر مورد نظر است؟
آماربازدیدکنندگان